Dość obszerna, bo niemal 900-stronicowa powieść Henry’ego Jamesa przedstawia czytelnikowi losy Isabel Archer – młodej i pięknej dziewczyny, która wraz z ciotką przybywa do Anglii wprost zza oceanu,porzucając Amerykę i pragnąc zwiedzić inny kontynent. O ile jednak na początku powieści poznajemy Isabel jako uroczą, niewinną dziewczynkę, o tyle kreślony przez wszechwiedzącego narratora portret rysuje przed nami na kolejnych stronicach liczne zmiany zachodzące w umyśle młodej damy.
Wiadomo nie od dziś, że „kobieta zmienną jest”, jednak trudno stwierdzić, czy panna Archer sama wpływa na swój los. Zabiega o nią paru mężczyzn, jednak ona wydaje się nie przyjmować do wiadomości ich oświadczyn. Marzy o wolności, zwiedzaniu, dokonywaniu samodzielnie wyborów. Czy jednak jej wybory nie skrzywdzą zabiegających o jej rękę mężczyzn – kuzyna Ralpha, lorda Warburtona, czy też pana Goodwilla? A może skrzywdzą samą Isabel?
Narrator stawia czytelnika przed trudną sytuacją – oto kilku mężczyzn zabiega o względy damy, a my nie wiemy, komu kibicować: jednemu z nich, czy może samej Isabel i jej dążeniu do wolności i niezależności. Co więcej – decyzje przez nią podejmowane są nieraz na tyle niejednoznaczne w ocenie, że równocześnie moglibyśmy ją chwalić i besztać.
Henry James nie tylko dostarcza wspomnianych wyżej powodów do zadumy i rozważań o słuszności wyborów głównej bohaterki. Oczom (i wyobraźni) czytelnika oddaje o wiele więcej – barwny portret XIX-wiecznej Wielkiej Brytanii, pełnej konwenansów, intryg, ale też bogatej w damy i dżentelmenów, potrafiących odpowiednio się zachowywać w towarzystwie, nie raz kosztem krycia własnych niepowodzeń.
I uwierzcie – mimo bycia opasłym tomiskiem – żywot Isabel Archer pochłonie Was bez reszty. Bardzo wciągająca powieść, mimo – a może m.in. z powodu – przedstawienia pozornie nudnych XIX-wiecznych zwyczajów towarzyskich.
|
Autor książki: Henry JAmes |